शिक्षा, खेलकुद र उद्यमशीलता : जिम्मेवार युवाबाट समृद्ध समाजको आधार
मिडियाबाजी डटकम काठमाडौँ, असोज ३०। नेपालका युवा आज इतिहासको निर्णायक मोडमा छन्। देशमा अवसरको कमी, वैदेशिक रोजगारीको आकर्षण र राजनीतिक अस्थिरताबीच पनि केही युवाहरू जिम्मेवार सोच, परिश्रम र नेतृत्वका माध्यमबाट नयाँ आशा बोकेर अघि बढिरहेका छन् ।
यस्तै धारणा व्यक्त गरेका छन् — राष्ट्रिय खेलाडी तथा उद्यमी मदन सिंह भाट, जसले आफ्नो अनुभव र दृष्टिकोणमार्फत शिक्षा, खेलकुद र उद्यमशीलताको त्रिकोणबाट समाज रूपान्तरणको सन्देश दिएका छन् ।
१. युवाको देश, तर दिशाहीन अवस्था
भाटका अनुसार, नेपालमा युवाको जनसंख्या लगभग ४० प्रतिशतभन्दा बढी छ, तर नीति र प्रणालीले अझै पनि युवालाई नेतृत्वमा ल्याउन सकेको छैन।
“नेपाल युवाको देश हो, तर युवाले दिशाहीन महसुस गरिरहेका छन्,” उनले भने, “पढेलेखेका युवाले विदेशको टिकट खोज्दैछन्, जबकि देशभित्रै अपार सम्भावना छन्।”
भाटले जोड दिए — शिक्षाबाट सीप, खेलकुदबाट अनुशासन र उद्यमशीलताबाट आत्मनिर्भरता सिकाउने हो भने नेपाललाई दिगो विकासको बाटोमा अघि बढाउन सकिन्छ।
२. शिक्षा: प्रमाणपत्र होइन, व्यवहारिक सीपको खोज
भाटका अनुसार, अहिलेको शिक्षाले केवल “पढ” भन्ने सन्देश दिन्छ, “बनाऊ” भन्ने प्रेरणा दिँदैन।
नेपालमा हजारौं विद्यार्थी विश्वविद्यालयबाट पास हुन्छन्, तर बजारमा काम गर्ने सीपको कमी छ।
“शिक्षालाई रोजगारीको सन्दर्भमा मात्र होइन, सिर्जनाको दृष्टिमा हेर्नुपर्छ,” उनले भने, “पढाइले सोच बदल्ने र अवसर सिर्जना गर्ने हुनुपर्छ।”
भाटले विद्यालय र विश्वविद्यालय स्तरमा उद्यमशीलता, नेतृत्व र आर्थिक व्यवस्थापन सम्बन्धी विषयहरू अनिवार्य गर्न सुझाव दिएका छन्।
“विद्यालयदेखि नै ‘कसरी आफ्नै रोजगार सिर्जना गर्ने’ भन्ने सोच राख्नुपर्छ,” उनी भन्छन्, “त्यसपछि मात्रै देशले सीपयुक्त युवा पाउँछ।”
३.खेलकुद: राष्ट्र निर्माणको आधारभूत पाठशाला
राष्ट्रिय खेलाडीका रूपमा लामो अनुभव बोकेका भाटका अनुसार, खेल केवल प्रतिस्पर्धा होइन — जीवनको पाठशाला हो।
“खेलले मानिसलाई अनुशासन, समय व्यवस्थापन र हार्न नमान्ने साहस सिकाउँछ,” उनले भने, “यो गुण हरेक युवा भित्र हुनुपर्छ।”
उनले खेलकुदमा लगानी अभाव र राजनीतिक हस्तक्षेपका कारण खेल क्षेत्र कमजोर भएको उल्लेख गरे।
“राष्ट्रिय खेलाडीहरू सम्मान होइन, अस्तित्वका लागि संघर्ष गर्न बाध्य छन्,” भाटले भने, “राज्यले खेललाई राष्ट्रनिर्माणको साधनको रूपमा लिनुपर्छ।”
भाटको सुझाव छ — हरेक विद्यालयमा क्उयचतक एभचष्यम अनिवार्य बनाइयोस्, र स्थानीय सरकारहरूले Community Sports Infrastructure मा लगानी बढाओस् । “खेलकुदमा लगानी भनेको स्वस्थ, नेतृत्वक्षम र आत्मबलयुक्त युवा पुस्ता तयार पार्ने लगानी हो,” उनी भन्छन्।
४. उद्यमशीलता: नेपालमै अवसर लुकेको छ
भाट उनको भनाइ अनुसार, नेपालमा व्यापारिक अवसर प्रशस्त छन् — केवल सोच परिवर्तन गर्नुपर्छ। “विदेशमा पसिना बगाएर पैसा पठाउने भन्दा, देशमै सिर्जना गरेर रोजगारी दिने सोच पाल्नुपर्छ,” उनी भन्छन्।
भाटका अनुसार, कृषि, पर्यटन, सूचना प्रविधि, रियल एस्टेट र नवीकरणीय उर्जा क्षेत्रमा युवाले उद्यम सुरु गर्न सक्छन्।
तर उनी भन्छन्, “युवा डराउँछन् — असफलता, पूँजीको कमी र सामाजिक आलोचनाबाट। तर असफलता नै सफलताको शिक्षक हो।”
भाटको सन्देश स्पष्ट छ —
“जो सुरु गर्छ, ऊ नै सम्भावना हो।”
उनी राज्यलाई आग्रह गर्छन् क्तबचत-गउ नीति स्पष्ट पारौं, युवालाई कर–छूट, सीप तालिम र लगानी पहुँच दिऔं।
निजी क्षेत्र र सरकार मिलेर युवाको उद्यमशीलता विस्तार गर्न सके देशको अर्थतन्त्र आत्मनिर्भर बन्न सक्छ।
जिम्मेवार युवा र समाज निर्माण
भाटका अनुसार, परिवर्तनका सबै कुरा अन्ततः युवाको सोचमा टेकेको हुन्छ।
“अनलाइनमा विरोध गर्नु सजिलो छ, व्यवहारमा जिम्मेवारी लिन गाह्रो,” उनी भन्छन्।
“देशलाई आलोचना गर्नुको साटो, हरेक युवाले आफ्नो क्षेत्रमा सानो तर जिम्मेवार कदम चाल्नुपर्छ।”
उनले खेलकुद, पढाइ र व्यवसाय तीनै क्षेत्रमा सन्तुलन राख्ने युवालाई राष्ट्रको मेरुदण्ड मानेका छन्।
“जिम्मेवार युवा भनेको आत्मनिर्भर, अनुशासित र सृजनशील युवा हो,” भाटले जोड दिए ।
निष्कर्ष: सोच परिवर्तन नै देश परिवर्तनको सुरुवात
भाटका अनुसार, देशको भविष्य केवल राजनीतिक घोषणामा होइन — युवाको सोचमा बस्छ ।
“नेपाललाई समृद्ध बनाउने बाटो शिक्षा, खेलकुद र उद्यमशीलताको त्रिकोण हो,” उनी भन्छन् ।
“देश बदल्नुअघि आफ्नो सोच बदलौं — यही बाटोले मात्र हामीलाई दिगो समाज र आत्मनिर्भर अर्थतन्त्रतर्फ लैजान सक्छ ।”
नेपाल युवा शक्तिको देश हो। जनसंख्याको ठूलो हिस्सा युवाले ओगटेको भए पनि देशको विकास गति अझै अपेक्षित स्तरमा पुगेको छैन ।
शिक्षा, खेलकुद र उद्यमशीलता—यी तीन आधार स्तम्भले मात्र राष्ट्रलाई आत्मनिर्भर र समृद्ध बनाउन सक्छन् ।
राष्ट्रिय खेलाडी र उद्यमीका रूपमा सक्रिय मदन सिंह भाटका अनुसार, “युवामा क्षमता छ, तर प्लेटफर्म र प्रोत्साहनको कमीले त्यो शक्ति निष्क्रिय बनेको छ ।”
एक्सप्रेस
सम्बन्धित खबर
भूमिमन्त्रीलाई प्रश्नः कौडीको भाउमा लिजमा दिइएका सम्झौता खारेजी र अतिक्रमित सरकारी जग्गा कहिले फिर्ता ल्याउने ?
रुषा थापा___________
भक्तपुर । विगतका सरकारको पालामा थुप्रै सरकारी जग्गा व्यक्तिका नाममा गएको वा कब्जा भएको पाइन्छ । राजनीतिक पहुँचमा सरकारी, गुठी, ऐलानी, हदबन्दी बढी, उद्योग, कारखाना, राजपरिवारलगायतका जग्गा कब्जा गरिनुका साथै...
नेपाल कालोसूचीमा गर्ने दिन घर्किँदै, अर्थमन्त्री वाग्ले आफ्नै पारामा !
रुषा थापा_______________
भक्तपुर । माघ महिना आउन आठ महिनामात्र बाँकी छ । आठ महिनाभित्र नेपाल ग्रेलिष्टबाट नहटे कालोसूचीमा पर्नेछ । वालेन्द्र शाह (वालेन) नेतृत्वको रास्वपा सरकार गठन भएको एक महिना पूरा भएको छ । यसबीचम...
‘राजनीति अयोग्यहरूको गुटले खेल्ने खेल हो ‘- सुरेश आचार्य (समाजसेवी)
काठमाडौँ । धादिङ जिल्लाको धुनिबेसी नगरपालिका ६ ,मा वि सं२०२९ मा जन्मनुभएका सुरेश आचार्य सानै उमेरदेखि राजनीतिप्रति सचेत हुनुहुन्छ । किशोर अवस्थामा विभिन्न सामाजिक कामहरूमा अग्रसर रहेर पछ...
एउटै सरकारको दुईटा कानुनः बैंक तथा वित्तिय संस्थालाई मनलाग्दी ब्याज उठाउँदा छुट, व्यक्तिलाई जेल !
अनुसा थापा______
भक्तपुर । सरकार एउटै, कानुन छुट्टै ! प्रसंग हो, ब्याजदरको । बैंक तथा वित्तिय संस्थालाई सरकारले आफैं ब्याजदर तोक्ने अधिकार दिएको छ । बैंक, फाइनेन्स, सहकारी, लघुवित्तले आफैं ब्याजदर तोक्छ । व्यक्तिको हकमा सरकारले...
सुन व्यापारीहरु बेच्ने बेला मूल्य बढ्छ भन्दै हल्ला गर्ने, किन्ने बेला पैसा छैन भन्ने !
रुषा थापा
भक्तपुर । साउन २१ गते बिहीबार सुन प्रतितोला दुई लाख ९६ हजार र चाँदी चार हजार पाँच सय ७० रुपैयाँ पुग्यो । नेपालमा सुनचाँदीको मूल्य सम्बन्धित महासंघले निर्धारण गर्दै आएको छ । सुनबाट गरगहना बनाउने ज्याला तोलाको ४५ हजार र...
महलजस्तो घर, शरीरभरि गरगहना तर ग्यास नहुँदा भोकभोकै !
रुषा थापा
भक्तपुर । चार दशकअघि मुलुक हरेकजसो वस्तुमा आत्मनिर्भर थियो । खाद्यान्नदेखि काठसम्म हामी आफैंसँगै पुग्दो हुन्थ्यो । हरेक मानिससँग खेतबारी वा जग्गा थियो । आफूलाई चाहिने अन्न वा तरकारी आफैं उत्पादन गर्थे । त्यतिबेला अहिलेजस्तो खाना पक...



