काठमाडौँ । प्रसिद्ध साहित्यकार तथा बहुआयामिक सर्जक सरुभक्तको प्रमुख आतिथ्यमा ‘कविता एन्ड द कप’ कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । अनामनगरस्थित सिलौटो कटेजमा आयोजित कार्यक्रममा कविता वाचन, साहित्यिक अन्तरक्रिया तथा समकालीन नेपाली कवितामाथि गहन विमर्श गरिएको थियो ।

कविता, उपन्यास, कथा, नाटक, संस्मरण र मुक्तक लगायत साहित्यका विविधविधामा विशिष्ट योगदान पुर्‍याउँदै आएका सरुभक्तले कार्यक्रममा आफ्नो सिर्जना यात्राका अनुभवहरू साझा गर्नुभएको थियो। उहाँले कविता कुनै निश्चित स्थान वा परिवेशमा सीमित नहुने बताउँदै आफू जहाँ पुग्यो, त्यहीँ कविता भेटिने अनुभूति हुने गरेको धारणा राख्नुभयो ।

सो अवसरमा सरुभक्तले २०५५ सालमा सञ्चालन गरेको ‘संरक्षण कविता अभियान’को स्मरण गर्दै मुक्तिनाथको रानीपौवा गाउँमा पुगेर स्थानीय मुखिया तथा गाउँलेहरूलाई भेला पारी स्थलगत रूपमा कविता लेख्दा प्राप्त अनुभवहरू सुनाउनुभयो । उहाँले साहित्यलाई समाजसँग जोडेर लैजानुपर्ने आवश्यकता औंल्याउँदै कविता जनजीवनसँग नजिक हुनुपर्ने धारणा व्यक्त गर्नुभयो।

उहाँका अनुसार अत्यधिक प्रयोगवादी र बौद्धिक कविताभन्दा गाउँघरका सामान्य पाठकले समेत सहज रूपमा बुझ्न सक्ने कविता लेख्नु आजको आवश्यकता हो । कविले चाहेमा बौद्धिक तथा प्रयोगशील कविता लेख्न सक्ने भए पनि सरल र सहज धाराका सिर्जनासमेत दिन सक्ने उल्लेख गर्दै उहाँले आफू विभिन्न शैलीका कविताबाट प्रभावित भएको बताउनुभयो ।

यस क्रममा उहाँले कवि मोहन कोइराला का प्रयोगवादी कविताले आफूलाई प्रभावित पारेको चर्चा गर्नुभयो। साथै वैरागी काइँला र इन्द्रबहादुर राई द्वारा प्रवर्द्धित आयामेली कविताको जटिलता र त्यसले नेपाली साहित्यमा पारेको प्रभावबारे पनि आफ्नो धारणा राख्नुभयो । आफ्ना कतिपय कवितालाई समीक्षक तथा समालोचकहरूले जटिल भन्ने गरेको प्रसङ्ग उल्लेख गर्दै सरुभक्तले त्यो एक प्रकारको भाष्य मात्र भएको बताउनुभयो। आफूले सरल, सहज र पाठकमैत्री कविता पनि उत्तिकै लेखेको जिकिर गर्दै उहाँले समालोचकहरूले राम्रो कवि भनेर प्रशंसा गर्ने तर सँगै ‘जटिल कवि’ को परिचय दिने गरेको विषयमा व्यङ्ग्यात्मक टिप्पणी गर्नुभयो।

समकालीन कविताप्रति टिप्पणी गर्दै उहाँले अहिले लेखिने कतिपय कविता कथाजस्ता हुन थालेको र कविताको पृथक पहिचान कमजोर बन्दै गएको धारणा राख्नुभयो। कविताका नाममा राजनीति गर्ने तथा केवल कुण्ठा र निराशालाई चित्रित गर्ने प्रवृत्तिप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै उहाँले आफ्ना सिर्जनाहरू पाठकले बुझ्न र आत्मसात् गर्न सक्ने प्रकारका रहेको बताउनुभयो।

कार्यक्रममा सरुभक्तले आफ्नो चर्चित रचना ‘असलम मियाँको सपना’ सहित केही मुक्तक वाचन गर्नुभएको थियो। उहाँको प्रस्तुति सुनेपछि उपस्थित कवि, साहित्यकार तथा साहित्यप्रेमीहरू मन्त्रमुग्ध बनेका थिए।

‘कविता एन्ड द कप’का सूत्राधार कवि केशव सिलवाल र उद्घोषक मोक्तान थेबा को संयोजनमा सम्पन्न कार्यक्रममा सरुभक्तका विभिन्न कृतिमा समावेश प्रतिनिधिमूलक कविताहरूको समेत वाचन गरिएको थियो। ‘चट्टान’, ‘पीडादेश’, ‘एक किलो अक्षर’, ‘इतर समय’, ‘प्रयोगशालाभित्र’, ‘कवि/प्रेमी र पागल’, ‘क्यानभास’ तथा ‘शब्दबिम्ब’ जस्ता कवितासङ्ग्रहमा सङ्गृहीत रचनाहरू समेटिएको ‘सरुभक्तका कविता’ कृतिबाट चयन गरिएका कविताहरू प्रस्तुत गरिएका थिए।

कविता वाचन गर्नेहरूमा मातृका पोखरेल, रामगोपाल आशुतोष, मिथोच, उमेश अकिञ्चन, रमेश पौडेल, अनुभव, गीता त्रिपाठी, शकुन्तला जोशी तथा सीता तुम्खेवा रहनुभएको थियो। त्यस्तै कवि राजु उबरकोट र सजना गोलेले पनि आफ्ना सिर्जना प्रस्तुत गर्नुभएको थियो।

वाचन गरिएका सरुभक्तका कवितामाथि साहित्यकार कुमारी लामा, गोविन्द गिरी प्रेरणा तथा नवीन सिंह ठकुरी ले लघुधारणा प्रस्तुत गर्दै सरुभक्तको काव्ययात्रा, शैली र योगदानबारे चर्चा गर्नुभएको थियो। कार्यक्रमको सञ्चालन कवि मोक्तान थेबाले गर्नुभएको थियो। साहित्यप्रेमीहरूको उल्लेख्य उपस्थितिमा सम्पन्न कार्यक्रमले समकालीन नेपाली कविताको अवस्था, प्रवृत्ति र भविष्यबारे सार्थक बहस सिर्जना गरेको सहभागीहरूले बताएका छन्।