सर्वसाधारणले खाने चामलमा विषादी

काठमाडौँ । सर्वसाधारणले दैनिक उपभोग गर्ने चामलमा विषादीको अवशेष भेटिएको एक अध्ययन प्रतिवेदनले देखाएको छ । विभिन्न स्थानबाट संकलित नमुनाको परीक्षणमा करिब ८३ प्रतिशत चामलमा विषादीको अवशेष फेला परेको हो । मायादेवी गाउँपालिकाका १२० व्यावसायिक किसानमा गरिएको सर्वेक्षण तथा जिल्लाका ५० जना कीटनाशक बिक्रेता र धान व्यापारीसँग गरिएको अन्तर्वार्ताबाट यस्तो नतिजा आएको हो ।

प्रतिवेदनले काठमाडौं, भक्तपुर र ललितपुरबाट संकलित चामलका नमुनामा कीटनाशक अवशेषको अवस्था पनि परीक्षण गरेको थियो। परीक्षणमा झण्डै ८३ प्रतिशत चामलमा कुनै न कुनै प्रकारको विषादीको अवशेष भेटिएको छ जसमध्ये करिब ८० प्रतिशत नमुनामा दुई वा सोभन्दा बढी प्रकारका विषादीको अवशेष भेटिएका छन् । काठमाडौंका नमुनामा अन्य जिल्लाभन्दा बढी र उच्च मात्रामा अवशेष भेटिएको उल्लेख गरिएको छ भने बासमती चामलमा यस्तो अवशेष बढी देखिएको छ । विषादीको अवशेषको मात्रा ५.०९ माइक्रोग्राम प्रतिकिलोदेखि ३१२.५४ माइक्रोग्राम प्रतिकिलोसम्म पाइएको छ भने औसत २२.१३ माइक्रोग्राम प्रतिकिलो रहेको प्रतिवेदनले जनाएको छ ।

ट्राइसाइक्लाजोल, थायामेथोक्साम र टेबुकोनाजोल सबैभन्दा बढी भेटिएका कीटनाशक हुन् भने एलुमिनियम फस्फाइड र क्लोरपाइरिफोसजस्ता प्रतिबन्धित तथा विषालु पदार्थको प्रयोगसमेत अझै भइरहेकामा प्रतिवेदनले चिन्ता व्यक्त गरेको छ। यद्यपि यस्ता अवशेष भएको चामल खानाले तत्काल स्वास्थ्यमा ठूलो जोखिम भने नदेखिएको प्रतिवेदनको निष्कर्ष छ । जोखिम मूल्यांकन गर्दा हाजार्ड कोटिएन्ट र हाजार्ड इन्डेक्स दुवै १ भन्दा कम रहेकाले हालको अवस्थामा उपभोगबाट हुने जोखिम ठूलो नरहेको जनाइएको छ ।

• सोम, ०७ वैशाख २०८३