प्रेस स्वतन्त्रता र व्यावसायिकताको सवाल : आज विश्व प्रेस स्वतन्त्रता दिवस मनाइँदै

काठमाडौँ । संसारभरका पत्रकार र सञ्चारकर्मीहरूको हकहित था प्रेस स्वतन्त्रताको रक्षाका निम्ति आज ‘विश्व प्रेस स्वतन्त्रता दिवस’ विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइँदैछ । संयुक्त राष्ट्रसंघीय शैक्षिक, वैज्ञानिक तथा सांस्कृतिक संगठन युनेस्कोको आह्वानमा सन् १९९३ देखि हरेक वर्ष मे ३ तारिखलाई प्रेस स्वतन्त्रताको विशेष दिवसका रूपमा मनाउन थालिएको हो । यस वर्ष पनि प्रेस स्वतन्त्रताको महत्व, पत्रकारहरूको सुरक्षा र सूचनाको हकको ग्यारेन्टी गर्ने उद्देश्यका साथ नेपालसहित विश्वभर यो दिवस मनाउन लागिएको छ ।

नेपालमा पनि नेपाल पत्रकार महासंघ र विभिन्न सञ्चार सम्बद्ध संस्थाहरूले यो दिवसको अवसरमा प्रभातफेरी, अन्तर्क्रिया र गोष्ठीहरू आयोजना गरेका छन्। लोकतान्त्रिक व्यवस्थामा प्रेसलाई राज्यको चौथो अंग मानिने भएकाले यसको स्वतन्त्रता र निष्पक्षताले नै लोकतन्त्रलाई बलियो बनाउने विश्वास गरिन्छ।

आजको दिन सञ्चार जगत्ले भोग्नुपरिरहेका चुनौतीहरू, खासगरी पत्रकारमाथि हुने भौतिक तथा मानसिक आक्रमण, धम्की र कानुनी अड्चनहरूका विषयमा बहस गरिँदैछ। पछिल्लो समय प्रविधिको विकाससँगै फैलिएका भ्रामक सूचना र डिजिटल सुरक्षाका चुनौतीहरूका बीच स्वतन्त्र पत्रकारिताको सान्दर्भिकता झन् बढेको सरोकारवालाहरूले बताएका छन् । दिवसको सन्दर्भमा सरकार र विभिन्न राजनीतिक दलका नेताहरूले प्रेस स्वतन्त्रताप्रति आफ्नो प्रतिबद्धता दोहोर्याएका छन् ।

• आइत, २० वैशाख २०८३